Altijd de voerkwaliteit onder controle met inkuilmiddel

Dat dit geen loze woorden zijn, blijkt direct uit de productieresultaten. Met een gemiddelde levensproductie van 47.500 kilo melk per koe en een gemiddelde jaarproductie van 13.105 kilo melk (met 4,10% melkvet en 3,40% melkeiwit) behoort het melkveebedrijf tot de top in Nedersaksen. De actuele dagproductie ligt zelfs op 44,4 liter per koe! Niet voor niets wonnen de ondernemers tot tweemaal toe de Goldene Olga, een prestigieuze prijs voor het best presenterende melkveebedrijf in deze Duitse deelstaat. Op het laatste kronkelweggetje naar de boerderij in Hoogstede is al goed te zien dat de puntjes op de i worden gezet. Links van de weg ligt een weiland dat in het najaar is ingezaaid. Ondanks dat het begin maart is, staat het gras er prachtig groen bij. “Als de vorst uit de grond is, zaaien we de eerste kunstmest”, zegt Wiljan. Van de 90 kilo stikstof per hectare is de helft snelwerkend en de andere helft langzaamwerkend. Het zorgt voor een optimale start van de groei. 

Lage kunstmestgift met klaver
In totaal telen de melkveehouders op 65 hectare gras. Op alle percelen hebben ze gekozen voor een maaimengsel met 100 procent Engels raaigras (diploïd en tetraploïd) waaraan 10 procent rode en witte klaver wordt toegevoegd. Dit geeft een hoge opbrengst en via de binding van stikstof uit de lucht kan de kunstmestgift beperkt blijven. Dat is gunstig voor een lage CO₂-uitstoot van het bedrijf. Zijn melkverwerker Arla hecht hier waarde aan met een hogere melkprijs. Voorafgaand aan het inzaaien mengt Wiljan het klaverzaad met het Engels raaigras in een betonmolen. Vanwege de verschillende groottes van het zaad is een goede menging noodzakelijk om de klavers mooi verspreid in het perceel te krijgen. Voor een egale groei van gras en klaver wordt gedurende het groeiseizoen vloeibare kunstmest uitgereden met een spaakwielmachine. Dit bevalt de melkveehouders enorm goed. Daarnaast bemest hij de weilanden met kieseriet waarmee de kalibehoefte voldoende afgedekt wordt. Elk seizoen maait Wiljan de weides zes keer. De bedrijfsfilosofie is maaien, harken en  inkuilen binnen 24 uur. ’s Middags komt de loonwerker met twee zelfrijdende maaiers (Big M van Krone) die de 65 hectare gras binnen vier uur plat legt. De volgende dag harken de melkveehouders de oogst zelf bij elkaar waarna de loonwerker weer komt met de hakselaar en laadwagen. Met een korte veldperiode en korte haksellengte (voor maximale verdichting van de kuil) blijft de kwaliteit van het kuilgras maximaal behouden en treden er nauwelijks oogstverliezen op, ervaart Wiljan.

Standaard inkuilmiddel toevoegen 
Het toevoegen van een inkuilmiddel is een standaard actie op het melkveebedrijf. Bij een normale kwaliteit van het kuilgras kiezen de ondernemers voor Bonsilage Fit Gras. Is het kuilgras aan de natte kant (drogestofgehalte 18-30%), dan zetten ze Bonsilage Forte in. Dit inkuilmiddel bevat een combinatie van homofermentatieve bacteriestammen. Het zorgt voor een snelle daling van de pH-waarde waardoor de eiwitkwaliteit in het kuilgras behouden blijft. Ook heeft dit inkuilmiddel een sterk remmende werking op ziekmakende bacteriën, waaronder clostridia. Najaarskuilen kunnen zo prima ingezet worden voor de melkproductie. Bonsilage Fit Gras blinkt juist uit door een snelle en omzetting van suiker in het gezonde propyleenglycol. “We willen geen hoog suikeraandeel in de kuil”, zegt Wiljan. “Dan wordt het rantsoen te snel.” Propyleenglycol is een effectieve energiebron die helpt bij het reguleren van de bloedsuikerspiegel. Het zorgt voor een betere gezondheid van de koeien en een hoge productiviteit. Een goed geconserveerde graskuil met Bonsilage Fit Gras bevat een ideale balans tussen suiker, melkzuur, azijnzuur en een ruime mate propyleenglycol. Om te bepalen welk inkuilmiddel het best past bij de graskwaliteit, komt de adviseur van Schaumann langs tijdens de oogst. Deze leverancier van Bonsilage-inkuilmiddelen controleert de kwaliteit van het gras en bepaalt met een brix-meter de suikerwaarde. Afhankelijk van het resultaat van dit onderzoek wordt de keuze voor het inkuilmiddel bepaald. Deze betrokkenheid wordt door Wiljan zeer gewaardeerd. 

Akkerbouwmatig gras telen 
Bij de grasteelt kiezen de ondernemers voor een akkerbouwmatige benadering. Om te voorkomen dat de weides veranderen in blijvend grasland, worden de percelen binnen vijf jaar na inzaai geploegd en benut voor de teelt van mais of geruild met een aardappelteler. Het opnieuw inzaaien gebeurt met 45 kilo graszaad per hectare in het najaar waarbij het zaad volvelds wordt gezaaid. “Onkruid krijgt hierdoor minder kans om te groeien in vergelijking met het zaaien in rijtjes”, zegt Wiljan. De klaver groeit volvelds gezaaid juist beter. Doordat het niet in de rij staat, is er minder concurrentie met de aanwezige grasplantjes. 

Structuur in voermanagement sleutel tot succes 
Zoals Wiljan en Gisela planmatig omgaan met de grasteelt en ruwvoerwinning, zo gestructureerd werken ze ook als het op het voeren van de koeien aankomt. Voor het voeren maken ze gebruik van drie medewerkers die op toerbeurt drie dagen per week komen voeren met de zelfrijdende voermengwagen. Ook Wiljan draait mee in dit team. Met z’n vieren delen ze hun dagelijkse ervaring in een Whatsapp-groep zodat iedereen op de hoogte is van de bijzonderheden. Het rantsoen bestaat uit soja/raapschroot, smulsiroop, mineralen, voervet, kuilgras en snijmais. Van alle voeders, op de snijmais na, wordt een voormengsel gemaakt dat twintig minuten wordt gemengd. Zo blijven de kleine delen zoals de mineralen goed plakken aan het kuilgras. Vervolgens komt de snijmais er bij en wordt het mengsel nogmaals tien minuten gemengd. “Dit proces ligt vast. Elke voerder weet precies wat er van hem verwacht wordt.” Een vaste medewerker in de stal houdt zich dagelijks bezig met de verzorging van de dieren. Wiljan is trots op zijn team. “We leveren echt een teamprestatie. Iedereen wordt gehoord en iedereen hoort er bij.” Ook met zijn voeradviseurs en dierenarts heeft de melkveehouder een Whatsapp-groep. Elke kwartaal worden de resultaten geëvalueerd en de doelen bepaald. “we hebben iedereen nodig om deze resultaten te behalen: van dierenarts tot stagiair en van voeradviseur tot de leverancier van de Bonsilage-producten.” 

Bonsilage Fit Mais voor maiskuil 
Voor de maiskuil maken de melkveehouders gebruik van Bonsilage Fit Mais. De combinatie van homofermentatieve en heterofermentatieve melkzuurbacteriën in Bonsilage Fit Mais zorgen voor een optimaal fermentatieproces waarbij een ideale combinatie van melkzuur, azijnzuur en propyleenglycol ontstaat en broei achterwege blijft. Dit bevordert de stofwisseling en conditie van koeien en vermindert de kans op slepende melkziekte. Om er voor te zorgen dat de mais optimaal verteert in de pens van de koe, komt de adviseur van Schaumann bij de start van de maisoogst langs om de hakselkwaliteit controleren en eventueel bij te stellen. Wiljan wil geen pitten in de mais terugzien. De pitten moeten volledig vermalen zijn wat de vertering bevordert. Indien er te veel delen van maispitten zichtbaar blijven, worden de kneusrollen van de hakselaar strakker afgesteld. 

Meer dan melkkoeien 
Naast het melkveebedrijf heeft de familie Scholten-Meilink een tweede bedrijfstak. Ze organiseren kinderfeestjes waarbij de kinderen op een speelse manier kennismaken met het leven op de boerderij. De locatie die hiervoor is ingericht wordt ook gebruikt voor vergaderingen. In de zomer baten ze zelfs een maisdoolhof en terras uit, waar jaarlijks enkele duizenden bezoekers genieten van ijs, koffie of een koek. “We vinden transparantie belangrijk en willen graag laten zien waar melk vandaan komt.” Met jaarlijks 16.000 bezoekers lukt dit goed. 

Bedrijfsgegevens 
256 melkkoeien 
12.105 kg melk/koe 
4,05% melkvet, 3,54% melkeiwit 
135 hectare in gebruik, waarvan 52 hectare eigendom 
- 65 hectare grasland 
- 60 hectare mais 
- 10 hectare zomergerst